Tasavvur qiling, dunyoda ulkan ush bo`lib o`tdi.

Xalqimizning bir necha o`n yillar oldingi annanasi qayta tiklandi.

Ya`ni ushda o`lgan erlarning xotinlari ularning ukalariga

nigohlanadigan bo`ldi.

***

Sevinch erga tekkaniga ham uch yildan oshdi. Zamonning zayli

tufayli yigirma uch yoshidayoq bevaga aylanib ulgurdi. Uning belidan

tushib turadigan qop-qora sochlariga o`ralagan oqlar, yig`lashdan

qizarib ketgan ko`zlar, sarg`ayib, rangi o`chgan yuzlar ayriliq azobining

qanchalar ulkan ekanidan dalolat berib turardi.

U marhum eri bilan sevishib turmush qurmagan bo`lsada, biroq

birgalikdagi hayot davomida unga mehr qo`yishga ulgurgan edi.

Qora emailning kelganiga bir haftadan oshgan bo`lsada ayolning

qalbidagi cho`g` huddi birinchi kundagidek yangi edi.

-Qizim,-Sevinchning qaynotasi oshxonaga kirib keldi. Bu odamning

nur yog`adigan yuzidan asar ham qolmagan, bir necha yilga qarib

ketgandi. ,Qo`y hadeb kuyunaverma. Bandalik, hammani boshida bor

narsa. Sen yoshsan, qizing uchun ham yashashing kerak.

-Bir og`iz so`ziz dadajon,-Sevinch fartugi bilan ko`z yoshlarini artdi.

-Ha barakalla. Qizimhellip;-Chol gapirishga qiynalardi. Uni juda nozik

masalda gapirmoqchi ekanini kelin tushindi.

-Albatta dadajon,-Sevinch qaynotasini noqulay vaziyatdan chiqarishga

oshiqdi. ,Men ketaman. Faqat iltimos, o`g`lizni marakalari o`tib

bo`lgancha shu yerda yashab turay.

Chol kelinining nima haqida gapirayotganini tushinishi uchun

bir necha soniya yetarli bo`ldi.

-Nimalar deyabsan qizim, yo`q-yo`q, bu sening uying. Biz ketsak

ketamizki sen ketmaysan.

Sevinchning yuziga tabasm yugurdi. U cholga minnadorchilik bildirib:

-Raxmat-dedi.

-Endi qizim gapning po`sallasini aytgandahellip; bu ishni ikkinchi

marta qilaman deb o`ylamagan edim. Senga sovchi bo`lib keldim.

Cholning bu so`zlari ochiq kundagi chaqmoqqa o`xshardi.

-Qahellip; Qanaqasiga?-siqib chiqardi kelin o`zidan.

-Iltimos qizim, gapimga xo`p de. Ikkinchi o`g`lim Nodirga xotin

bo`l.

Sevinch qariya gapini tugatmasidan o`zini tashqariga urdi.

Yo`lda qarshisidan Nodir chiqib qoldi.

-Xa yanga, tinchlikmi?-so`radi u ayoldan.

Sevinch javob bermay o`zini uyga urdi. Er-xotinlarning krovatiga

o`zini otib, erining yostig`ini quchoqlab rosa yig`ladi.

Biroq bir necha kun o`tib, oraga qizning ota-onasi tushib Sevinchni

nikohga ko`ndirishdi.

Lekin Sevinch o`zining tixirliklari Nodirniki oldida ummondan tomchi

ham emasligini bilmas edi.

Nodirni ko`ndirish xaqiqatda qiyin bo`ldi. U hatto uydan qochib

ushga ham ketmoqchi bo`ldi. Biroq bir o`g`loni o`lgan uydan

boshqa odam olib ketilmasligi tufayli vga tushgan mushukdek

uyga qaytib keldi.

-Roziman-dedi u otasini ko`zlariga qaramay.

-Ertaga mulla chaqiraman ungacha ko`zimga ko`rinma,-javob oldi

Nodir.

Nodir asta kelib yangasining honasini qaqqillatdi. Ertaga bu hona

o`ziniki bo`lishi, yangasini yanga deb chaqira olmasligi, u bilan qnday

muomila qilishni ham bilmasligi Nodirni tashvishga solardi.

Eshik ochildi. Sevinch chiqdi. U bo`lajak xo`jayini, hozir esa ukasining

ko`zlariga qaramay nima istashini so`radi.

-Choy qilib bering yanga,

Sevinch ovqatni olib kelish uchun oshxonaga yurdi.

Nodir ovqatni yeb, turli hayollar iskanjasida uxlashga yotdi.

Tong otdi. Qo`shnilarning xo`rozlari joni chiqqudek, bu huddi oxirgi

qichqirishidek shovqin qilishardi. Sevinch odatdagidek uyqudan birinchi

bo`lib uyg`ondi. Hovlilarni purdi. Oilasi uchun choy tayyorladi.

Keyin esa honasiga kirib o`z taqdiriga lanatlar o`qishga tushdi.

Qaynona eshikni taqqillatganida soat to`qqiz edi.

-Eshikni oching qizim, vaqt bo`ldi.

Sevinch sepidagi yangi zar liboslarni kiydi. Boshiga yangi kelinligida

yopgan to`rini tashladi. So`ng kirishga xsat berdi.

Honaga mulla, qizning otasi, Nodir, uning otasi kirib kelishdilar.

Ko`z ochib yumguncha nikoh ham o`qildi. Xonani ortiqcha odamlar

tark qildi. Endi yangi er-xotinlar yolg`izlikda, noqulay vaziyatlarning

cho`qqisida qolishdi.

-Sevinch,-Nodir uni birinchi marta ismini atab chaqirdi. Uning tovushi

akasiga naqadar o`xshasha. Ayolning hayolida uning birinchi kelinlik

onlari qaytgandek bo`ldi.

-Nozim aka,-deya Nodirning bo`yniga osildi.

Nodir ham uni quchog`iga oldi. Biroq Sevinch o`ziga kelib bo`lgandi.

Chunki marhum eri Nozimning qo`llari issiq edi. Lekin uni hozir quchib

turgan qo`llar sovuq edi. Sevinch reining quchog`idan chiqib xonaning

burchagiga borib yig`layshga tushdi.

-Kechiring begim,-yuzlandi u Nodirga,-Menga bir oz vaqt bering

Nodir hech nima demay chiqib ketdi. Huddi shu tarzda bir necha

kun o`tdi. O`an kunlarda Nodir o`z honasida yashadi. Sevinch o`z

xonasida.

Bunday nomaqulikchiklarni payqagan ota o`gliga qattiq tanbex berdi.

Bitta xotinni eplolmay, boshqa honada uxlab yuribsanmi?

Latta Bunday xikmatli o`gitdan kerakli xulosa chiqargan Nodir

Sevinchning xonasiga bostirib kirdi.

-Tinchlikmi begim?-so`radi Sevinch

-Sizni debhellip; seni deb otamdan baloga qoldim. Meni xotinimsan

shundaymi?

Sevinch bosh irg`ab ma`qulladi.

-Unda shetta uxlayman, siz bilan, tfu o`rgana olmayabman, sen

bilan.

-Bir og`iz soziz begim.

Nodir hayajondan muzlab qolayotgan tanasi bilan, muzlab bo`lgan

oyoqlarini zo`rg`a drab kravatga kelib yotdi.

-Qizaloq qayerda?-So`radiNodir

-Onamlar olib ketdilar,-

-Nima uchun?

-Sutdan chiqarayabman,-javob berdi kelin.

Nodir shkafda nimalarnidir titayotgan yangasigahellip; tfu, xotiniga

yaxshilab razm soldi. Uning uzun bo`yi, keng chanoqlari, ingichka beli

uzun sochlari, qordek oq terisi Nodirning mehrini joshitib yubordi.

Shu vaqt Nodirning ko`z o`ngida Sevinch yechina boshladi.

-Bu nima qiliq?-o`shqirdi Nodir,-Uyalmaysanmi?

Nodir shu gapni aytdi-yu, o`zini eshshak deb his qila boshladi.

-Nima qilibdi, yechinsam erimga yechinayabman,

Shu so`zlarni aytib u ko`ylag lozimini yechib tashladi. Uning qomatini

ko`rgan Nodirning zo`laglari oqib, hayratdan qotib qolgan

yuziga qarab ayol miyig`ida kulib qo`ydi. So`ng tezlikda tungi

kiyimini kiyib Nodirning yoniga kelib yotdi.

-Sevinch?

-Labbay begim,-javob berdi ayol.

-Sen meni xotinimsan,

-Xo`sh,-Sevinch shamolning qayerga esayotganini payqasada

o`zini soda garangga solib turishni afvzal bildi.

-Xmmhellip; seni sikmoqchiman,-dilidagini tiliga chiqardi Nodir

-Fuu, buncha qo`polsiz. Seni visolingni ko`rmoqchiman desayizam

bo`ladi-ku.

-Buni iloji bormi,-so`radi Nodir sekingina,

Sevinch bir oz o`ylanib qoldi. Bir tarafdan Nodirning hohishi tabiiy.

Uning ustiga ular hudoning oldida er-xotinlar. Sevinch Nodirga

xalol. Ayol bir daqiqa o`ylanib qolgach dedi:

-Albatta begim.

Bu gaplardan so`ng boshlanadigan voqalar Nodirni tilidan ayirdi.